Banjir kilat sering berlaku dalam tempoh yang singkat, terutama ketika hujan lebat, dan boleh menyebabkan air bertakung atau melimpah dengan cepat ke kawasan sekitarnya.
Walaupun hujan lebat menjadi antara faktor utama, keadaan sistem saliran, kewujudan sampah dan kelodak serta perubahan permukaan tanah akibat pembangunan juga boleh menyumbang kepada peningkatan risiko banjir kilat.
Berikut merupakan punca utama yang boleh menyebabkan berlakunya banjir kilat:
Hujan Lebat Dalam Tempoh Singkat
Hujan lebat yang berlaku dalam tempoh singkat boleh menghasilkan jumlah aliran air yang tinggi sehingga mencetuskan banjir kilat.
Apabila jumlah air yang turun dalam tempoh tertentu terlalu tinggi, air permukaan boleh meningkat dengan cepat dan menyebabkan kawasan sekitarnya berdepan risiko banjir.
Menurut Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS), hujan melebihi 60 milimeter dalam tempoh dua hingga empat jam lazimnya boleh menyebabkan banjir kilat.
Keadaan hujan yang lebat dalam tempoh singkat juga boleh menyebabkan jumlah air yang perlu dialirkan melalui sistem saliran meningkat dalam masa yang sama.
Sistem Saliran Tidak Mampu Menampung Jumlah Air
Selain jumlah hujan, keadaan sistem saliran juga memainkan peranan dalam mengawal aliran air ketika hujan lebat.
Banjir kilat boleh berlaku apabila sistem saliran sedia ada tidak mampu menampung jumlah air permukaan yang tinggi.
Apabila kapasiti saliran tidak mencukupi untuk mengalirkan air dengan baik, air boleh mula bertakung dan seterusnya melimpah ke kawasan sekitarnya.
Situasi ini boleh menyebabkan kawasan yang berhampiran dengan sistem saliran berdepan risiko limpahan air ketika hujan lebat.
Sampah Sarap Dan Kelodak Menyumbat Saliran
Keadaan sistem saliran turut boleh terjejas apabila terdapat sampah sarap dan kelodak yang menghalang laluan air.
Sampah sarap serta kelodak daripada aktiviti pembinaan atau kerja tanah boleh menyumbat sistem saliran, sekali gus menghalang aliran air daripada bergerak dengan lancar.
Apabila saliran tersumbat, air hujan lebih sukar dialirkan dan boleh menyebabkan air bertakung atau melimpah ke kawasan sekitar.
Keadaan tersebut seterusnya boleh meningkatkan risiko berlakunya banjir ketika hujan lebat.
Pembangunan Mengurangkan Kawasan Serapan Air
Perubahan kawasan tanah dan hijau kepada permukaan berturap seperti konkrit serta jalan raya juga boleh mempengaruhi aliran air di permukaan.
Apabila lebih banyak kawasan ditutupi permukaan berturap, kurang air dapat diserap ke dalam tanah.
Keadaan ini menyebabkan lebih banyak air bergerak di permukaan ketika hujan, sekali gus meningkatkan jumlah aliran air yang perlu ditampung oleh sistem saliran.
Pembangunan yang melibatkan perubahan permukaan tanah, khususnya daripada kawasan yang boleh menyerap air kepada permukaan berturap, menjadi antara faktor yang perlu diberi perhatian dalam memahami risiko banjir kilat.
Secara keseluruhannya, kejadian banjir kilat bukan hanya bergantung kepada jumlah hujan yang turun. Keupayaan sistem saliran, keadaan saliran serta perubahan permukaan tanah turut menjadi faktor yang boleh mempengaruhi aliran air ketika hujan lebat.
Memahami kesan ini penting supaya risiko banjir kilat dapat dikenal pasti dengan lebih baik, terutama ketika berlakunya hujan lebat dalam tempoh singkat.
Sumber – Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS)
