Pernah bayangkan sebuah kawasan kecil yang dipenuhi bangunan bertingkat-tingkat sehingga penduduknya hidup berhimpit-himpit? Keadaan itu pernah berlaku di Kowloon Walled City, sebuah penempatan terkenal di Hong Kong yang pernah menempatkan puluhan ribu penduduk dalam kawasan yang sangat terhad.
Dikenali sebagai antara penempatan paling padat di dunia, Kowloon Walled City mempunyai sejarah tersendiri sebelum akhirnya dirobohkan pada tahun 1994.
Bermula Sebagai Kubu Ketenteraan
Asalnya, Kowloon Walled City bukanlah sebuah kawasan penempatan padat seperti yang dikenali hari ini. Kawasan tersebut bermula sebagai pos ketenteraan Dinasti Qing sekitar tahun 1668.
Ia kemudiannya berkembang menjadi sebuah kubu kecil yang dilengkapi menara kawalan, pintu gerbang dan meriam.
Namun, keadaan berubah selepas Hong Kong diserahkan kepada British pada tahun 1843 selepas Perang Candu Pertama. Kowloon Walled City pula kekal di bawah pemerintahan China, sekali gus mewujudkan pertikaian mengenai status dan kedaulatan kawasan tersebut.
Menjadi Penempatan Tanpa Kawalan yang Jelas
Status kawasan yang tidak menentu menyebabkan Kowloon Walled City berkembang dalam keadaan pentadbiran yang rumit.
Selepas kejatuhan Dinasti Qing pada tahun 1912 dan perang saudara di China antara 1927 hingga 1949, semakin ramai pelarian memasuki Hong Kong dan menjadikan kawasan tersebut sebagai tempat berlindung.
Lama-kelamaan, jumlah penduduk meningkat daripada ratusan kepada puluhan ribu orang sehingga membentuk sebuah komuniti yang berkembang tanpa perancangan bandar yang teratur.
Bangunan Bertingkat dan Lorong Sempit
Antara perkara paling menarik tentang Kowloon Walled City ialah struktur bangunannya yang dibina secara tidak teratur dan bertingkat-tingkat.
Bangunan didirikan begitu rapat sehingga ada bahagian yang hampir tidak menerima cahaya matahari. Lorong-lorong sempit, tangga curam dan laluan antara bangunan pula menghubungkan kawasan kediaman penduduk.
Selain rumah, kawasan tersebut turut mempunyai restoran, pasar, pusat perjudian dan kelab malam.
Walaupun sering dikaitkan dengan masalah kebersihan, jenayah dan keadaan persekitaran yang tidak terurus, Kowloon Walled City juga merupakan tempat tinggal bagi sebuah komuniti yang mempunyai kehidupan serta hubungan sosial tersendiri.
Pernah Menempatkan Kira-kira 60,000 Penduduk
Menjelang tahun 1980-an, jumlah penduduk Kowloon Walled City dianggarkan mencecah 60,000 orang.
Kawasan tersebut mempunyai keluasan sekitar 6.4 ekar sahaja, menjadikannya antara penempatan paling padat di dunia pada ketika itu.
Keadaan ini menyebabkan penduduk terpaksa berkongsi ruang yang sangat terhad untuk menjalani kehidupan seharian.
Dirobohkan pada Tahun 1994
Pada tahun 1987, kerajaan Britain dan China mencapai persetujuan untuk merobohkan Kowloon Walled City sebagai sebahagian daripada persediaan penyerahan Hong Kong kepada China.
Proses pemindahan penduduk mengambil masa sebelum kawasan tersebut akhirnya dirobohkan pada tahun 1994.
Selepas itu, kawasan berkenaan dibangunkan semula menjadi Kowloon Walled City Park yang boleh dikunjungi sehingga hari ini.
Legasi Kowloon Walled City Terus Dikenang
Walaupun sudah lama dirobohkan, sejarah Kowloon Walled City masih menarik perhatian masyarakat dari seluruh dunia.
Keunikan seni bina, kepadatan penduduk dan sejarah kehidupannya menjadikan kawasan ini sering dibincangkan dalam bidang sejarah, seni bina dan budaya popular.
Kisahnya turut menjadi inspirasi kepada karya filem seperti Twilight of the Warriors: Walled In, sekali gus memperkenalkan sejarah penempatan tersebut kepada generasi baharu.
Kesimpulan
Kowloon Walled City merupakan contoh sebuah penempatan yang berkembang dalam keadaan luar biasa akibat perubahan sejarah dan politik. Walaupun kawasan itu sudah tiada, kisah kehidupan puluhan ribu penduduknya terus menjadi sebahagian daripada sejarah Hong Kong.
Sumber rujukan – Harian Metro
